In een tijd waarin woningbouwprojecten stroperig verlopen en bewonersparticipatie vaak wordt gezien als vertragende factor, laat gebiedsontwikkelaar Barbara Wassenaar in de Participatie Podcast van Participatiekracht zien dat het ook anders kan. Haar boodschap is helder én hoopgevend: participatie hoeft geen hindernis te zijn. Integendeel, het is een cruciale versneller. De sleutel? Een methode die steeds meer terrein wint: parallel plannen.
Wat is parallel plannen?
Parallel plannen is een vernieuwende aanpak in gebiedsontwikkeling waarbij participatie niet achteraf, maar vanaf dag één wordt geïntegreerd in het planvormingsproces. In plaats van een af plan te presenteren aan de buurt, wordt de omgeving direct betrokken bij het opstellen van de nota van uitgangspunten. Tegelijk werken gemeente, ontwikkelaar en woningbouwcorporatie in een zogeheten committed team samen aan de kaders voor het project. Geen opeenvolgende stappen, maar alles gelijktijdig en in verbinding.
Volgens Barbara is dit dé manier om “weerstand te voorkomen en vaart te maken”. Door bewoners vanaf het begin te betrekken, ontstaat er ruimte voor inbreng, begrip en zelfs enthousiasme.
De eerste acht weken: snel, intensief en effectief
Het hart van parallel plannen klopt in de eerste acht weken. Hierin wordt niet alleen gewerkt aan de planologische uitgangspunten, maar ook aan:
- Stakeholderanalyse
- Financiële en juridische randvoorwaarden
- Het bouwen van een sterk projectteam
- De voorbereiding op de eerste participatieavond
In week vijf is er al een bijeenkomst met bewoners, en dat terwijl de nota van uitgangspunten nog in de maak is. “We noemen het een wit vel,” zegt Barbara, “maar dat klopt niet helemaal. Er staan al randvoorwaarden op, zoals het aantal woningen, groen, waterberging en parkeren. Maar wáár dat allemaal komt, dat bedenken we samen met de buurt.”
Deze vroege participatie voorkomt niet alleen weerstand, maar verbetert de kwaliteit van het plan en zorgt voor draagvlak.
Geen vertraging door participatie
Een veelgehoord bezwaar tegen participatie is dat het tijd kost. Parallel plannen keert dat om. Sterker nog: het vermindert de totale doorlooptijd van gebiedsontwikkeling aanzienlijk. In plaats van zes jaar voorbereiding tot aan start bouw, kan dat met parallel plannen terug naar twee jaar. Hoe? Door:
- Besluitvorming naar voren te halen
- Werken in multidisciplinaire teams
- Mandaten vooraf helder te maken
- Tegelijk afspraken, onderzoeken én participatie te doen
Barbara noemt dit niet zomaar een werkwijze, maar een echte mindsetverandering. “Het gaat erom dat iedereen – gemeente, ontwikkelaar, corporatie – zich committeert om intensief samen te werken. Dan versnelt alles.”
Wat maakt parallel plannen succesvol?
- Commitment vanaf de start
Zorg dat alle partijen zich écht verbinden aan het proces. - Snelheid is cruciaal
Doorlopen, niet eindeloos wachten op goedkeuringen. - Vaste waardekaart vertalen naar bestemmingsplan
Zo herkennen bewoners hun inbreng terug in de formele stukken. - Gebruik lokale kennis en netwerken
Denk aan sportverenigingen, bewonersgroepen, jongereninitiatieven. - Maak participatie leuk en betekenisvol
Geen vinkjesverzameling, maar échte betrokkenheid.
Toekomstvisie: parallel plannen als nieuwe norm
Barbara is ervan overtuigd: parallel plannen moet de nieuwe standaard worden. Inmiddels draaien er in Nederland diverse pilotprojecten, ondersteund door het ministerie van BZK en provincie Zuid-Holland.
“Als je dit eenmaal hebt meegemaakt, wil je niet meer terug naar de oude werkwijze,” aldus Barbara. Het is sneller, menselijker en effectiever. En het laat zien dat participatie niet het slotstuk is, maar het startpunt van goede gebiedsontwikkeling.
Luister voor meer tips naar de Participatie Podcast
Ben je benieuwd naar het hele gesprek met Barbara Wassenaar? Naar voorbeelden uit de praktijk? Luister dan aflevering 20 van de Participatie Podcast. Dit kan via Spotify en de Apple Podcast.
Hulp nodig bij participatie?
Kun je wel wat hulp gebruiken bij jouw participatieproces? Of wil je zelf leren om beter te worden in participatie?
Volg een (incompany) training of kies voor de volledige leergang voor adviseur bewonersparticipatie bij Participatiecursus. Wij zijn de specialist voor maatwerk participatietrainingen.
Participatiebureau ParticipatieKracht staat voor je klaar met strategisch advies, participatiemanagement en gespreksleiding tijdens participatiebijeenkomsten. We helpen je graag verder met een goed doordacht participatieproces.
