In de wereld van participatie draait alles om verbinding. Maar hoe zorg je ervoor dat die verbinding écht tot stand komt, als iedereen zo verschillend communiceert? In de Participatie-podcast gaat Saskia Fokkema hierover in gesprek met trainer Arco Kats, die gespecialiseerd is in gedragsvoorkeuren en communicatie.
Arco is tevens één van de gastdocenten tijdens de Leergang adviseur bewonersparticipatie. Hij gaat met de deelnemers aan de slag om hun gedragsvoorkeur in kaart te brengen.
Gedragsvoorkeuren als een ‘plek op de kaart’
Arco werkt met de methode ‘De Wereld van Verschil’, waarbij gedragsvoorkeuren inzichtelijk worden gemaakt via een grote landkaart. Deze methode is gebaseerd op het DISC-model: hierin worden de vier gedragsstijlen vertaald naar kleuren – rood (daadkrachtig), geel (invloedrijk), groen (stabiel) en blauw (consciëntieus). Deze kaart helpt mensen letterlijk hun plek te vinden in het communicatie- en gedragslandschap.
Wat blijkt? Mensen zijn zich vaak niet bewust van hun eigen voorkeuren – laat staan die van een ander. En juist daar gaat het vaak mis in samenwerking en participatieprocessen.
Is iemand introvert of extravert? Taak- of juist mensgericht? Arco legt uit hoe je bijvoorbeeld aan taalgebruik, non-verbaal gedrag en context kunt afleiden met welk type mens je te maken hebt. Komt iemand met bombarie binnen of kijkt hij eerst de kat uit de boom? Gebruikt iemand woorden als “veilig” en “gelijkwaardig”, of spreekt hij liever over “doelen” en “resultaten”? Al die signalen kunnen je inzicht geven in iemands voorkeuren.
Waarom kennis van gedragsvoorkeuren belangrijk is voor participatie
Als participatieprofessional wil je bewoners graag goed begrijpen, aansluiten bij hun beleving en weerstand voorkomen. Door iemands gedragsstijl te herkennen en weten waar iemand communicatief ‘woont’, kun je je stijl aanpassen. Zo bereik je de ene bewoner met overzicht en doelgerichtheid (rood), en de ander juist met aandacht voor sfeer en veiligheid (groen).
Volgens Arco ontstaat weerstand vaak omdat mensen zich niet begrepen voelen. Wie alleen zendt vanuit zijn eigen stijl, mist aansluiting bij mensen met een andere voorkeur. De oplossing? Probeer de boodschap over te brengen in alle vier de kleuren. Maak duidelijk wat het doel is (rood), vertel wat er gaat gebeuren (blauw), toon visie en betrokkenheid (geel) en zorg voor een veilige, open sfeer (groen).
We kunnen concluderen dat het inzetten van gedragsprofielen binnen participatieprojecten bij kunnen dragen aan het slagen van een participatieproces. Arco pleit ervoor om dit niet alleen in trainingen, maar ook bij langdurige trajecten met bewoners of stakeholders toe te passen. Het geeft veel inzicht, kan misverstanden voorkomen en helpt mensen elkaars sterke kanten beter te benutten.
Luister voor meer tips naar de Participatie Podcast
Ben je benieuwd naar het hele gesprek met Arco Kats? Luister dan aflevering 18 van de Participatie Podcast. Dit kan via Spotify en de Apple Podcast.
Hulp nodig bij participatie?
Kun je wel wat hulp gebruiken bij jouw participatieproces? Of wil je zelf leren om beter te worden in participatie?
Volg een (incompany) training, workshop op open inschrijving of kies voor de volledige leergang voor adviseur bewonersparticipatie bij Participatiecursus. Wij zijn de specialist voor maatwerk participatietrainingen.
Participatiebureau ParticipatieKracht staat voor je klaar met strategisch advies, participatiemanagement en gespreksleiding tijdens participatiebijeenkomsten. We helpen je graag verder met een goed doordacht participatieproces.
